EPSU RESOLUTIE over de rol van vakbondscoördinators in bestaande EOR’en en de rol van nationale organisaties



Besproken tijdens het Seminarie van EPSU EOR Coördinators op 13 september 2001, Luxemburg
Aangenomen tijdens de vergadering van het Uitvoerend Comité op 28-29 november 2001

1. Het Uitvoerend Comité van de EPSU nam in november 1995 een beleidsdocument aan over de EPSU en Europese Ondernemingsraden (EOR’en). Sindsdien hebben de Permanente Comités, meerbepaald de comités inzake Plaatselijk en Regionaal Bestuur en Nutsbedrijven regelmatig informatie gekregen over de activiteiten van Transnationale Ondernemingen (TNO’en) in overheidsdiensten. Het EPSU Secretariaat heeft deelgenomen aan meerdere EOR onderhandelingen en activiteiten. Het Uitvoerend Comité van de EPSU heeft regelmatig rapporten over desbetreffende ontwikkelingen gekregen.

2. Recente ontwikkelingen hebben aangetoond dat het aantal transnationale ondernemingen in overheidsdiensten is toegenomen door allerlei processen zoals concessies, outsourcing, overheid-privé-partnerschappen en privatisering. Gedetailleerde informatie over de ondernemingen en hun problemen is beschikbaar bij de Public Services International Research Unit (PSIRU) die ook voor de EPSU sectorale rapporten opstelt.

3. De Beleidsverklaringen van de Algemene Vergadering van de EPSU: ’Overheidsdiensten voor Mensen in Europa’ en ‘’Vakbonden van Overheidsdiensten en Collectief Onderhandelen in een Europese Omgeving’ onderstreept dat de EPSU deze ontwikkelingen niet verwelkomt. Ze leiden tot overheden die hun verantwoordelijkheden voor het voorzien van essentiële diensten, stabiele werkgelegenheid en eigen democratische controle, proberen te ontlopen. Het is dan ook duidelijk dat de EPSU en zijn leden deze ontwikkelingen moeten behandelen.

4. De noodzaak voor de EPU om aandacht te geven aan deze ontwikkelingen, wordt nog versterkt door:
* Het Statuut van de Europese Vennootschap dat eveneens zal gebaseerd zijn op een genegotieerde procedure.
* De noodzaak om de Richtlijn over de Europese Ondernemingsraad te verbeteren; dit in het kader van de sluiting van vestigingen zoals bij Marks & Spencer en Danone.
* De relatie tussen de sectorale sociale dialoog (sectoraal vakbondsbeleid) en de EOR’en en
* De relatie tussen de intersectorale sociale dialoog en de rol van de EOR’en in de globale vakbondsstrategie.

5. De EPSU vindt dat de EOR-leden een belangrijke rol spelen in een Europese vakbondsstrategie en in het bouwen aan een Europese vakbondsbeweging. EOR’en brengen elk jaar meerdere duizenden vakbondsvertegenwoordigers bij elkaar. Dit is een kans die vakbonden niet mogen missen. EOR’en kunnen ook zorgen voor een (bijkomende) structuur voor vakbondscampagnes ingeval bedrijven de vakbondsrechten niet respecteren. Met deze achtergrond voor ogen heeft de EPSU beslist om de aanzet te geven voor een betere coördinatie van de EOR activiteiten van leden en de EPSU. Dit om ervoor te zorgen dat de EOR’en bijdragen tot het vakbondsbeleid en dat ze ook effectief een instrument zijn in een dergelijk beleid. Een eerste bijeenkomst van EOR vakbondscoördinators vond plaats op 13 september 2001 in Luxemburg.

6. Het wordt een grote uitdaging voor de EPSU voor toezicht op en begeleiding voor bestaande EOR’en te bieden. De bedoeling is immers dat men ervoor zorgt dat alle arbeiders kunnen genieten van hun rechten op informatie en raadgeving. Op voorwaarde dat ze degelijk worden begeleid, kunnen EOR’en fungeren als hefbomen die arbeiders meer kunnen betrekken bij het nemen van beslissingen en die de samenwerking tussen de vertegenwoordigers van arbeiders op Europees niveau kunnen bevorderen. Dit kan men enkel bereiken wanneer de vakbond in de EOR sterk aanwezig is dankzij de hulp van een vakbondsvertegenwoordiger.

7. De ervaring met verschillende EOR’en in overheidsdienstensectoren en met meerdere honderden EOR’en in andere sectoren, heeft bevestigd dat een vakbondscoördinator echt noodzakelijk is om deze nieuw gecreëerde organen bij te staan. De aanwezigheid van de vakbond is essentieel om de EOR samen te brengen in een hechte groep en om een Europees vakbondsperspectief vast te leggen. Dit zal ervoor zorgen dat de EOR niet zomaar de beslissingen van directies zal napraten.

8. We hebben een punt bereikt waarop we enerzijds de rol en de functie van de EOR coördinator en anderzijds de rol van nationale organisaties in het steunen en het implementeren van dit beleid, moeten definiëren.

Rol van de EOR vakbondscoördinator

9. Voor elke EOR zal er een vakbondscoördinator worden aangesteld als contactpersoon tussen de EOR en de EPSU. Deze coördinator moet worden aanzien als een EPSU-vertegenwoordiger. Hij/zij is het eerste contactpunt voor EPSU-leden wanneer er problemen met een EOR opduiken. Hij/zij garandeert dat de Europese belangen van de arbeiders worden veilig gesteld.

10. Het is duidelijk dat in sommige gevallen de EPSU-coördinator ook de door de onderneming betaalde expert zal zijn die de EOR zal bijstaan, zoals in de overeenkomst is voorzien. Maar dit zal niet in alle EOR’en het geval zijn.

Taken van de EOR vakbondscoördinator

11. Het is de rol van de coördinator te zorgen voor een positieve ontwikkeling van de EOR, door de EOR vooral in de beginfase te begeleiden, en door de samenhang van de groep aan te moedigen. Hij/zij zal de EOR helpen om een werkelijk Europees profiel te ontwikkelen.

12. Hij/zij zal de EOR ondersteunen door de samenwerking tussen vakbonden die bij het bedrijf betrokken zijn, te bevorderen. Hiertoe zal hij/zij optimaal gebruik maken van pre-meeting. Omdat de EPSU dikwijls zal samenwerken met andere Europese Vakorganisaties die arbeiders op een bepaalde manier organiseren, zal de coördinator overleg plegen met eventuele coördinators van andere Vakorganisaties.

13. Ingeval van uitzonderlijke omstandigheden zoals productietransfer, fabriekssluiting of werkkrachtoverschotten die waarschijnlijk een aanzienlijke weerslag op de arbeiders zullen hebben, zal hij/zij zich actief inzetten en ervoor zorgen dat de samenhang van de groep wordt behouden. In dergelijke situaties is het van essentieel belang dat de vakbondscoördinator een Europese houding aanneemt.

14. Bij gevallen waarin een land domineert op het vlak van het aantal werknemers, zal de EPSU coördinator ervoor zorgen dat de belangen van de werknemers van andere landen eerlijk worden vertegenwoordigd en wel degelijk worden gehoord en dat de EOR niet enkel maar een doorslagje is van een binnenlandse bedrijfsraad (domestic works council).

15. De EPSU coördinator moet in staat zijn de algemene richtlijnen van de EPSU te volgen in collectieve onderhandelingen en in bedrijfsbeleid. Meer in het bijzonder moet hij/zij op de hoogte zijn van acties die worden ondernomen door het EPSU Permanente Comité dat het EOR bedrijf dekt. Daarom is het belangrijk dat hij/zij de gepaste opleiding over de activiteiten van de EPSU krijgt en hierover regelmatig instructies krijgt.

16. Hij/zij moet ervoor zorgen dat het EPSU Secretariaat regelmatig op de hoogte wordt gesteld van EOR ontwikkelingen en activiteiten. Men zou kanalen om verslag uit te brengen, moeten uitwerken.

Benoemen van een EPSU coördinator

17. De EOR coördinator wordt benoemd in overeenstemming met de nationale cultuur en praktijken.

18. Heel waarschijnlijk zal de coördinator afkomstig zijn van het land waar de hoofdzetel van een multinationale onderneming gevestigd is. Ingeval EPSU organisaties in dit land niet voor dergelijke bijstand kunnen zorgen, dan zal er met de bij de EOR betrokken organisaties besproken worden of er een vervanger uit een ander land moet komen.

19. De benoeming van een coördinator moet bekrachtigd worden door het EPSU Netwerk van Europese Ondernemingsraad Coördinators.

20. In EOR’en waarin EPSU organisaties sterk aanwezig zijn, moet de coördinator worden goedgekeurd door de EOR. Waar de vakbond slechts heel zwak aanwezig is en de bijstand van een coördinator formeel werd verworpen, moeten de EPSU organisaties een vakbondscoördinator benoemen om de EOR van buitenaf te kunnen beďnvloeden en volgen.

21. De coördinator moet bij voorkeur ervaring hebben betreffende het bedrijf waarmee hij/zij te maken heeft.

22. Om doeltreffend te kunnen werken, mag een coördinator voor niet teveel EOR’en verantwoordelijk zijn. Het is van essentieel belang dat de voorgestelde coördinator de EPSU en de EOR laat weten voor welke EOR hij als coördinator fungeert.

Rol van de EPSU organisaties en het EPSU Secretariaat ten aanzien van EOR vakbondscoördinators. 23. Nationale organisaties moeten ervoor zorgen dat de benoemde coördinators het geschikte profiel hebben om deze taak naar behoren te vervullen. Ze moeten ervoor zorgen dat de coördinators degelijk zijn opgeleid inzake EPSU en Europese kwesties. Ze zullen hen ook regelmatig updaten.

24. Het EPSU Secretariaat zal een netwerk van coördinators creëren. Er zal een voorlopige lijst worden opgemaakt. Het zal ook proberen om deze coördinators regelmatig samen te brengen om hen te updaten over de richtingen die de EPSU voor zijn beleidsvoeringen kiest. Het zal regelmatig de EOR coördinators regelmatig informeren over EPSU activiteiten en in het bijzonder over EOR activiteiten (nieuwsbrief, lijst van ondertekende overeenkomsten, andere belangrijke ontwikkelingen...).

25. EPSU werkt ook samen met Public Services International (PSI) betreffende transnationale ondernemingen die in Europa en in andere delen van de wereld actief zijn, om TNO netwerken uit te breiden en om bijstand te bieden wanneer er zich problemen voordoen. Daarom kan het zijn dat aan EPSU coördinators wordt gevraagd om vakbondsrechtenkwesties naar voren te brengen.

(Deze resolutie is gebaseerd op een gelijkaardige resolutie van de Europese Federatie van Metaalbewerkers (EFM) en aangepast om de EPSU realiteit weer te geven. De EFM heeft ervaring met meer dan 200 EOR’en zodat we deze ervaring zeker relevant mogen noemen.)


European Federation of Public Service Unions
Representing 217 unions - 8 million public service workers